Home » Overprikkeling

Overprikkeling

Overprikkeling

Overprikkeling, ineens is de maat vol. Elke prikkel die dan nog binnen komt is te veel. Op het moment dat ik overprikkeld raak, dan wil ik het liefst vluchten naar een plek waar geen prikkels zijn. Ik kan dan niets meer hebben, begin te snauwen en heb een ontzettend kort lontje. Na die tijd weet ik ook niet meer zo goed wat ik heb geroepen en voel ik mij ontzettend schuldig naar mijn omgeving toe. Een overprikkeling kost mij ontzettend veel energie en na die tijd ben ik vaak super moe en heb ik hoofdpijn. De afgelopen jaren heb ik geleerd om de overprikkeling zo veel mogelijk te voorkomen. Voordat ik overprikkeld raak, geeft mijn lichaam namelijk al signalen. Ik voel bijvoorbeeld dat mijn schouder begint te steken, of mijn oor begint te piepen, of ik krijg een zwaar en vol hoofd. Op die momenten is mijn stressniveau al aardig toegenomen en moet ik iets doen om het stress niveau te laten zakken.

Hoogsensitiviteit

Het is voor mij ook een best wel een zoektocht geweest om erachter te komen waar deze overprikkeling nu precies vandaan komt, zodat ik weet wat ik kan doen om een overprikkeling te voorkomen. Inmiddels weet ik dat ik hoogsensitief ben en dat ik dus een gevoeliger centraal zenuwstelsel heb. Dit betekent dat ik de prikkels intenser en dieper verwerk en dat ik sneller last heb van stress. Neem ik niet op tijd rust of grijp ik niet op tijd in, dan raak ik overprikkeld. De afgelopen jaren heb ik ook diverse dingen geprobeerd om overprikkeling te voorkomen. Denk aan mindfulness , ontspanning- dan wel ademhalingsoefeningen en aerobe oefeningen zoals snel wandelen, hardlopen of fietsen. Wat voor mij werkt is regelmatig naar buiten en heerlijk wandelen op een stevig tempo. Lekker buiten in de natuur. Doe ik dat regelmatig, dan zal ik minder snel overprikkeld raken. Mindfulness oefeningen heb ik ook geprobeerd (omdat iedereen er zo weg van is), maar de overprikkeling nam niet af.

Wetenschap

Waar ik ontzettend benieuwd naar ben, is wat de wetenschap te melden heeft over de effecten van mindfulness, yoga en aerobe oefeningen om stress te doen afnemen en overprikkeling te voorkomen. Je hoort veel mensen praten over mindfulness, yoga en ook over bewegen, maar is dit wel zo effectief als men beweert? Als je zorgverzekeraars en GGZ instellingen moet geloven, is mindfulness zeker effectief omdat veel zorgverzekeraars mindfulness trainingen vergoeden en GGZ instellingen diverse trainingen aanbieden. Ook vergoeden steeds meer zorgverzekeraars bewegingsactiviteiten uit de aanvullende verzekering. Maar mijn wetenschappelijke kant neemt daar geen genoegen mee en ik ben daarom maar eens de literatuur ingedoken.

Wat mij opvalt, is dat er ontzettend veel onderzoek is gedaan naar het effect van mindfulness, maar ook naar yoga en bewegen, maar ik kan niets vinden over het effect van mindfulness, yoga en bewegen bij hoogsensitieve personen. Wel is er onderzoek gedaan naar het effect van mindfulness, yoga en bewegen bij mensen met angststoornissen, stemmingsstoornissen en stress. Aangezien hoogsensitieve personen sneller stress ervaren en een verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van angststoornissen en depressieve klachten, heb ik mijn focus hier maar op gelegd.

Effect mindfulness

De onderzoeken naar het effect van mindfulness zijn de afgelopen jaren enorm gegroeid.  Veel studies zijn vaak kleine studies met bias (vertekening) of het gaat om zeer beperkte groepen. Hierdoor kan je moeilijk de resultaten generaliseren naar grotere groepen. In veel studies worden groepen die mindfulness krijgen vergeleken met groepen die niets krijgen of op een wachtlijst worden geplaatst. Het is dan op zich niet vreemd dat er effecten gevonden gaan worden. Gelukkig groeit het aantal onderzoeken dat mindfulness vergelijkt met andere interventies. Uit de onderzoeken en reviews komt naar voren dat mindfulness vooral effectief is bij mensen met depressieve klachten. Er wordt weinig tot geen effect gevonden van mindfulness bij angststoornissen en stress.

Effect yoga

Recentelijk is er een review gepubliceerd, waarbij het effect van yoga bij (chronische) angst- en stemmingsstoornissen is onderzocht. De belangrijkste conclusie van deze review is dat de diverse studies teveel van elkaar verschilden en dat de methodologische kwaliteit slecht was, dat het niet mogelijk was om goede conclusies te trekken. Er is dus duidelijk meer gedegen onderzoek nodig.

Effect bewegen

De afgelopen decennia zijn er ook veel onderzoeken gedaan naar het effect van aerobe oefeningen of te wel sportief bewegen op onder andere stress, depressieve klachten, maar ook angststoornissen. Aerobe oefeningen zijn activiteiten zoals snel wandelen, hardlopen of fietsen, waarbij de ademhaling en hartslag gedurende een langere periode worden verhoogd. De resultaten van die onderzoeken laten een positief effect van sportief bewegen op zowel angststoornissen, depressieve klachten als stress. En dat is op zich goed te verklaren.

Stress en hersenen

Bij chronische stress ontstaat een langdurige productie van stresshormonen, waaronder het hormoon cortisol. Deze langdurige overprikkeling van cortisol op onze hersenen heeft een negatief effect op de hippocampus. Cellen in de hippocampus sterven af en de hippocampus wordt kleiner, met als gevolg dat we dingen vergeten en minder goed kunnen onthouden. De hippocampus heeft heel veel verbindingen met de prefrontale cortex. De linker prefrontale cortex is verantwoordelijk voor onze positieve gedachten en gevoelens, de rechter prefrontale cortex voor onze negatieve gedachten en gevoelens. Bij langdurige stress takelt de hippocampus dus af met als gevolg dat er minder verbindingen naar de prefrontale cortex lopen. Ook het volume van de prefrontale cortex neemt af. Als gevolg daarvan zullen de positieve gedachten en gevoelens verminderen of zelfs stilvallen en blijven enkel de negatieve gevoelens nog actief. Gelukkig zijn de hersenen zeer flexibel en kunnen we de verzwakte gebieden weer sterker maken door de training. De prefrontale cortex en de hippocampus moet weer gestimuleerd worden en zowel matig-intensief bewegen als muziek schijnen een positief effect te hebben op deze gebieden, waardoor stress zal afnemen.

Dus kom lekker in beweging! Wandel elke dag tijdens de pauze of s avonds na het eten even, neem de trap in plaats van de lift en kom regelmatig even uit je stoel. Een mooie quote waar ik mee af wil sluiten is van Albert Einstein: “Het leven is als fietsen. Om je evenwicht te bewaren, moet je in beweging blijven”.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *