Hyperventilatie een uiting van overprikkeling bij hoogsensitiviteit?

In mijn werk als logopedist, zijn er regelmatig mensen met hyperventilatie klachten naar mij verwezen. Vanuit de opleiding en cursussen die ik heb gevolgd, is mij geleerd dat bij hyperventilatie stress en angst vaak de grootste oorzaken zijn. De focus van het behandelplan hoort dan ook vooral te liggen op het inzichtelijk maken van de problemen die met de hyperventilatie klachten samenhangen en het aanleren van een evenwichtig adempatroon in zowel rust als tijdens het spreken, waarbij ontspanningsoefeningen een belangrijk onderdeel vormen van de behandeling.

Hyperventilatie is een holistisch syndroom en is gebaat bij een holistische aanpak. Het is geen ziekte of stoornis, maar een reactie van het lichaam op gevaar. Het lichaam verkrampt, de schouders zijn opgetrokken en men begint vaak sneller te praten en verkeerd te ademen. Deze verkeerde ademhaling wordt veroorzaak door spanning, stress, angsten en gevoelens. Uit diverse onderzoeken is naar voren gekomen dat adem- en ontspanningstherapie (AOT) een positief effect heeft op de hyperventilatieklachten. Volgens het intern jaarrapport van de Adem- en Ontspanningstherapie Stichting (AOS) uit 2015 wordt bij 73,9 % van de mensen met hyperventilatieklachten een positief effect gevonden van AOT. Dit betekent ook dat er bij ruim 26% van de mensen met hyperventilatieklachten geen gewenst effect wordt gevonden en dat er een andere behandelwijze moet worden ingezet.

Wat ik de afgelopen 20 jaar steeds weer heb ervaren is dat veel mensen met hyperventilatie klachten, zeer gevoelige mensen zijn, die goed mensen aanvoelen, of de sfeer in een ruimte oppikken en snel stress ervaren. Het zijn mensen met een sterk rechtvaardigheidsgevoel, die graag voor anderen willen zorgen en die zich vaak wegcijferen voor anderen. Inmiddels weet ik dat deze eigenschappen bij hoogsensitiviteit horen en ik ben er van overtuigd dat de meeste mensen met hyperventilatie klachten hoogsensitief zijn.

Wat is hoogsensitiviteit?

Hoogsensitiviteit, ook wel hooggevoeligheid genoemd, maar in de wetenschap bekend als Sensory Processing Sensitivity, is een persoonlijkheidseigenschap die bij ongeveer 15 tot 20% van de mensen voorkomt . Deze eigenschap zorgt ervoor dat je ten eerste meer prikkels binnen krijgt door een gevoeliger centraal zenuwstelsel, maar ook dat deze prikkels dieper verwerkt worden. Bij een niet-hoogsensitief persoon zit een filter in het informatieverwerkingssysteem in de hersenen. Afhankelijk van welke activiteit, beslist het filter welke informatie/prikkel er wel of niet door komt. Die gefilterde informatie wordt verwerkt in de hersenen. Mensen die hoogsensitief zijn hebben die filter minder. Veel meer prikkels, veel meer informatie uit de omgeving, komt op elk moment ongefilterd binnen. Het wil dus niet zeggen dat hoogsensitieve personen betere zintuigen hebben, maar dat de prikkels die binnenkomen via de zintuigen anders verwerkt worden. Dit zorgt ervoor dat hoogsensitieve mensen vaak meer details zien, meer waarnemen en veel aanvoelen, zoals sfeer, stemming en emoties . Door de diepe verwerking hebben hoogsensitieve personen een langere hersteltijd nodig. 

Hoogsensitiviteit en stress

Wanneer hoogsensitieve personen niet op tijd en voldoende hersteltijd nemen zullen ze overprikkeld raken. Als een hoogsensitief persoon overprikkeld is, is zijn systeem overbelast. Je ziet dan stressreacties die horen bij overbelasting. Wat je waarneemt bij een overprikkelde hoogsensitieve is dat deze van zich afslaat (vechten), naar binnen keert (bevriezen) of gaat (dag)dromen vlucht (vluchten).

Voordat een hoogsensitief persoon overprikkeld raakt krijgt deze al een aantal stresssignalen. Denk hierbij aan hoofdpijn, buikpijn, vermoeidheid, spanning in nek en schouders, gespannen zijn, et cetera. De omgeving van een hoogsensitief persoon kan de volgende signalen zien; terugtrekken, geïrriteerd raken, drammen, snauwen, druk doen, harder praten, afsluiten van alles, et cetera. Loopt een hoogsensitief persoon te lang door in de overprikkeling, dan kan dit uiteindelijk leiden tot een burn-out, hyperventilatie klachten, paniekaanvallen, etc.

Coaching

Voor mensen met hyperventilatie is het ontzettend belangrijk om te snappen waar de hyperventilatie vandaan komt. Het is natuurlijk belangrijk om te leren op een ontspannen manier te ademhalen, maar het is nog veel belangrijker om inzicht te krijgen in de hoogsensitiviteit. Pas wanneer je als persoon goed begrijpt hoe jouw hoogsensitiviteit in elkaar zit en weet wat voor jou belangrijk is om niet meer overprikkeld te raken, zal de hyperventilatie ook echt verdwijnen. Herken je jezelf in bovenstaand verhaal en wil je graag geholpen worden, neem dan contact met ons op.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *