Home » Overprikkeling in de ouderenzorg

Overprikkeling in de ouderenzorg

Vandaag de dag staat overprikkeling steeds meer in de belangstelling. Dat is op zich eigenlijk best logisch, want het is een veel voorkomend probleem waar mensen zijn steeds meer bewust van worden. Een groep waarbij overprikkeling veel voorkomt, maar die nog niet goed herkend wordt, zijn de ouderen en dan vooral de mensen die lijden aan dementie of andere cognitieve problemen. Deze groep is regelmatig overprikkeld, zij kunnen het namelijk zelf niet meer aangeven en de medewerkers zijn zich vaak van geen kwaad bewust.

Zorgen in de zorg

Helaas zijn er zorgen ten aanzien van de zorg voor deze doelgroep. Verzorging en verpleging willen goed voor deze doelgroep zorgen, maar dat lukt helaas niet altijd goed. Dit heeft te maken met de veranderingen in zorg, mensen wonen steeds langer thuis en de zorg wordt steeds ingewikkelder. 
Dit komt omdat de cliënt met al zijn stoornissen en beperkingen steeds complexer wordt. Er is kennis te kort en daardoor weet men niet goed om te gaan met deze doelgroep. Het komt vandaag de dag steeds vaker voor. Dat is jammer, want de zorgmedewerker wil het alleen maar goed doen en wil dolgraag handvatten hoe er mee om te gaan. Ook zij willen dat de cliënt zich prettig en begrepen voelt.

Onvoorspelbaar gedrag

Een mooi voorbeeld van nog niet zo lang geleden. Om maar te laten zien dat de zorgmedewerker wel wil! Een cliënt, met beginnende dementie en onvoorspelbaar in gedrag. Moeilijk benaderbaar en kan “zo maar” boos reageren. Als team wordt besproken hoe de dag van deze cliënt er uit ziet en wat er eventueel aan gedaan kan worden. Nu blijkt dat het onvoorspelbare gedrag wordt veroorzaakt door verschillende facetten. Zijn dag is aardig vol gepland, hij begrijpt niet goed wat er van hem verwacht wordt en komt meerdere keren in ruimtes waar meerdere mensen zitten. Er is weinig tijd om al deze prikkels goed te verwerken.

Nog een andere belangrijk rol is de houding die de verzorgende aanneemt op moment dat zij deze meneer komen bezoeken. Hoe benadert de verzorgende hem? Welke woorden gebruikt de verzorgende? Snapt de meneer wat de zorgmedewerkers van hem vraagt? Wordt deze meneer misschien overvraagt? Hoe is de werkhouding van de zorgmedewerker? Hoe voelt de zorgmedewerker zich? Voel zij zich ontspannen of is zij angstig en bang dat deze meneer ineens agressief zal worden? Dit zijn allemaal vragen die het team, maar ook de zorgmedewerker zichzelf moeten stellen.

Overprikkelde client

Een ander voorbeeld van een moment wat voor overprikkeling kan zorgen is het tussen de middag eten in het restaurant. Een plek waar veel mensen samen komen, waar veel geroesemoes plaats vindt, waar veel vragen worden gesteld (welke soep wil je?, wat wil je eten?, wat wil je drinken?, smaakt het?) Ga zo maar door. Het zijn allemaal prikkels die verwerkt moeten worden en die bij dementerende ouderen anders verwerkt worden dan bij een gezond brein. Na het eten gaat de cliënt weer naar zijn appartement. Een zorgmedewerker komt hem bezoeken voor zijn medicatie en krijgt ineens de wind van voren. Niet beseffende wat er allemaal aan vooraf is gegaan.

Het advies voor deze client was, laat hem voortaan lekker op zijn kamer eten en plan andere momenten van contact in gedurende de dag. Niet te veel in één keer. De zorgmedewerker ging hier gelijk mee aan de slag en de cliënt zit veel beter in zijn vel, loopt veel minder op zijn tenen en is minder boos.

Training overprikkeling

Zo zie je maar dat met een kleine interventie het voor iedereen een stuk makkelijker wordt. Het is voor de verzorging en verpleging niet alleen belangrijk kennis te krijgen van hoe overprikkeling ontstaat, maar vooral ook inzicht te krijgen in wat de werkhouding, het gedrag en de communicatie voor effect hebben op het onvoorspelbare gedrag van de cliënt. Je zal zien dat een dementerende oudere minder snel overprikkeld raakt, wanneer je als zorgmedewerker bewust bent van je eigen werkhouding en de manier waarop jij communiceert met jouw cliënten.

Wil je als team hier mee aan de slag? Kennis en expertise ontwikkelen waardoor je nog beter om kan leren gaan met mensen met onverklaarbaar gedrag? Kijk dan snel op deze pagina voor informatie!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *